Farklı Eğilimler:
Arap ülkelerinin sınırlarında yapılan kaçakçılığa yönelik siyasi mesajlar

Farklı Eğilimler:

Arap ülkelerinin sınırlarında yapılan kaçakçılığa yönelik siyasi mesajlar



Arap ülkeleri sınırlarından uyuşturucu, akaryakıt ve insan kaçakçılığı veya girişimleri, bu ülkelerin 2022’nin ilk üçte birinde şahit oldukları durumun bir yansımasıdır. Özellikle siyasi boyutları, Suudi Arabistan’ın ithalat ve ihracat üzerindeki gümrük kontrolünü sıkılaştırması, Yemen ordusunun savaşta kullanılmasını önlemek için Husi’lerin uyuşturucu ticaretine karşı aldığı önlem ve Irak Gümrük İdaresi tarafından, teknolojik bileşeni aracılığıyla kaçakçılığın önüne geçebilmek için yeni prosedürler benimseyen önlemlerden ibaret. Ayrıca bu durum, Suriye-Lübnan sınırındaki Captagon ticari ekonominin yoğunluğunda, Ürdün’ün, dronlar aracılığıyla Suriye’den uyuşturucu kaçakçılığı girişimlerini engellemesi, Libya ordusunun güneyde güvenlik ve istikrarı sağlamaya yönelik operasyonlarına karşı DEAŞ’ın intikam alma arzusu, mali kaynak için kaçakçılığı kullanan silahlı milisler ve suç gruplarıyla mücadelede temsil edildi. 

2022 yılının ilk üçte birlik döneminde bölge ülkelerinin sınırlarında gerçekleşen kaçakçılık operasyonlarından, güvenlik ve askeri kurumların bunları azaltmaya yönelik çabalarından çıkarılabilecek birkaç ana mesaj var, Söz konusu mesajlar aşağıdaki gibi açıklanabilir: 

Limanların kontrol altına alınması

1- Suudi Arabistan’ın ithalat ve ihracat üzerindeki gümrük kontrolünü sıkılaştırması: 15 Nisan’da Suudi Zekat, Vergi ve Gümrük İdaresi, bu yılın ilk çeyreğinde eroin, esrar, kokain ve diğerleri gibi 35 bin kg’dan fazla uyuşturucuya ek olarak 6 milyon 400 binden fazla narkotik hapı ele geçirdiğini açıkladı. Gümrük, yaptığı açıklamada, bu kaçak malları kaçırmanın yöntemlerinin, limanlardan alınan sevkiyatların veya kara limanlarından yapılan nakliye araçlarının istismar edilmesinin yanı sıra insan kaçakçılığına kadar çeşitli yöntemlerin kullanıldığı belirtildi. Açıklamada ayrıca, kaçakçılık girişimlerinin engellendiği en önemli gümrük limanlarının Cidde İslam Limanı, Haditha Limanı, Cidde’deki Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı ve Dammam’daki Kral Fahd Havalimanı olduğuna dikkat çekildi.

Başka bir yerde ise Zekât, Vergi ve Gümrük İdaresi, “Suudi Arabistan’ın, ithalat ve ihracat üzerindeki gümrük kontrolünü sıkılaştırmaya devam ettiğini ve kaçakçılık girişimlerine karşı hazır olduğunu” vurguladı. İdare, herkesi “toplumun ve ülke ekonomisinin korunması için kaçakçılıkla mücadeleye, toplumla iletişim kurarak katkıda bulunmaya” çağırdı. Bu kanallardan, kaçakçılık suçları ve birleşik gümrük sistemi hükümlerinin ihlali ile ilgili bildirimleri tamamen gizli olarak aldığını teyit etti. Belki de bu açıklama, çeşitli Suudi liman yönetimlerinin kaçakçılık girişimlerini önlemek için üstlendikleri hızlandırılmış hamleleri bütünüyle ifade etmektedir. 

Husi Ekonomisi

2- Yemen ordusunun Husi’lerin uyuşturucu ticaretine tepkisi: Yemen ordusu, 4 Mart’ta Beşinci Askeri Bölge’nin medya merkezi aracılığıyla, Husi milisleriyle bağlantılı grupların savaşı finanse etmek için kaçak mal ticareti yapması nedeniyle, Husi milisleriyle bağlantılı kaçakçılardan ele geçirilen 1158 kilogram narkotik esrar ve 7.700 narkotik tableti imha ettiğini duyurdu. Beşinci Askeri Bölge güçlerinin valilikteki esrar ve uyuşturucu kaçakçılarını takip etme ve yakalama konusunda dikkatli olduğunu gösteriyor. Bu, Ekim 2021’de bin kilogramdan fazla esrar ve 48 bin narkotik tabletin imha edilmesinden 4 ay sonra geldi ve bu miktar üç yıl önce imha edilen toplam 4 tondan fazla uyuşturucuya denk geliyor. 

Gümrük Otomasyonu

3- Irak Gümrük İdaresi, kaçakçılık faaliyetlerini durdurmak için yeni prosedürler izliyor: Irak Gümrük İdaresi, bir yandan devlet kurumları bünyesinde bazı etkili isimlerin aldatmak amacıyla yürüttüğü kaçakçılık operasyonlarının azalmasını, diğer yandan da devletin mali ithalatını artırmasını sağlayan “elektronik gümrük beyannamesi” ile çalışmalara başladı. Bu bağlamda, İdare’nin Genel Müdürü Shaker Al-Zubaidi, 11 Nisan’da Arap kanallarından birine yaptığı açıklamada, “Heyet geçen aydan itibaren yeni ve modern bir mekanizma olan elektronik gümrüklerle çalışmaya başladı. Gümrük çıkışları arasındaki çalışmaların hızlandırılmasının yanı sıra, kaçakçılık faaliyetlerinin önüne geçebilecek” dedi. Bu mekanizma, vergi kaçakçılarının gümrük vergilerini ödemesini sınırlayacak, paydaşlar için prosedürleri kolaylaştıracak ve işlemlerini tamamlamadaki gecikmelere son verecek” diye ekledi.

Burada, Irak Başbakanı Mustafa Al-Kazımi’nin göreve geldiği 2020 yılından bu yana yolsuzlukla mücadeleye ve kaçakçılık operasyonlarına karışanların yargılanmasına özen gösterdiğini belirtmek gerekir. Irak hükümetinin bu Nisan ayında Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle üç aylık bir süre için tüm gıda maddelerinin ithalatına kapı açacağını açıklamasıyla; Bazı kamu görevlileri tarafından etkilerinden yararlanma konusunda endişeler var. Gümrük Genel Müdürlüğü bir dizi önlem almaya başladı. Sahte izinleri takip etmenin yanı sıra, Tüm müdürlüklerde soruşturma çalışmalarının etkinleştirilmesi, kaçakçılıkla doğru ve katı prosedürlerle mücadele edilmesi ve gümrük izinlerinin incelenmesinden oluşuyor. Tarım ürünlerinin girişini kolaylaştırmak için de yeni tedbirler alındı.

Aynı zamanda Gümrük İdaresi, Yerel pazarın ihtiyaçlarını güvence altına almak için tarımsal ürünlerin giriş işlemlerini kolaylaştırmak ve bu ürünlerin fiyatlarının mevcut koşullara uygun olarak artmasını sağlamak için tüm gümrük merkezlerine talimat verdikten sonra tarım ürünlerinin girişini kolaylaştırmak için yeni tedbirler aldı. 

Yaptırımlarla Mücadele

1- Captagon ticaretinin Suriye-Lübnan sınırındaki ekonomik artışı: Batı araştırma merkezlerinin literatüründe önemli bir eğilim, Lübnan’ın Suriye Captagon ticaretinin bir uzantısı ve akışları için önemli bir geçiş noktası olarak görüldüğünü göstermektedir. Suriye rejimiyle bağlantılı figürler, Captagon ticaretini organize etmek için Suriye topraklarında faaliyet gösteren çeşitli silahlı gruplardan yararlanıyor ve bu gruplar arasında Lübnan Hizbullahı da var. Lübnan ve Suriye arasındaki sınır köyleri de dahil olmak üzere örgütün nüfuz sahibi olduğu bazı bölgeler kaçakçılık operasyonlarında önemli bir rol oynuyor. Hizbullah, kaçakçılık faaliyetleriyle bu yasadışı ticarette önemli bir rol oynamaktadır. Suriye rejimi, Captagon ticaretini siyasi hayatta kalma aracı olarak kullanarak kendisine uygulanan uluslararası yaptırımlara uyum sağladı.

Dron Koruması

5- Ürdün, İHA’lar aracılığıyla Suriye’den uyuşturucu kaçakçılığı girişimlerini engelliyor: 17 Şubat’ta Ürdün ordusu, 2021 yılı boyunca 16 milyondan fazla Captagon hapın ele geçirilerek, ülkeye girişinin engellenmesinin ardından son aylarda büyük bir kısmı engellenen Suriye-Ürdün sınırından uyuşturucu kaçakçılığı girişimlerinin; organize hale geldiğini, uyuşturucu kaçakçılığında insansız hava araçlarının kullanıldığını, silahlı gruplar tarafından korunduğunu ve Suriye rejimine bağlı isimlerle kendilerine tesis ve koruma sağlayan bağlantıların olabileceğini duyurdu.  Bu, Askeri Enformasyon Direktörü Albay Mustafa Al-Hiyari tarafından sınırda yapılan açıklamada ifade edildi. Al-Hiyari ayrıca, “Ürdün, uyuşturucu satıcıları ve onların arkasındakilerle ilan edilmemiş bir savaşa giriyor” dedi.

Karşı Yanıt

1- Libya ordusunun güneyde güvenlik ve istikrarı sağlama hamlelerine karşı DEAŞ’ın intikamı: Organize suç örgütleri, terör unsurlarıyla iş birliği içinde Libya’nın bazı bölgelerinde, özellikle güney kanadındaki siyasi bölünmeyi ve güvenlik boşluğunu istismar ediyor. 18 Nisan’da Libya ordusu, Libya’nın güneyinde, Sabha’nın güneydoğusundaki “Tarık bin Ziyad” kuvvetine ait “Umm al-Aranib” kampının bomba yüklü araçla hedef alındığını duyurdu. Saldırı, birçok kişinin yaralanmasına neden oldu. DEAŞ, saldırının ertesi günü sorumluluğunu üstlendi. Bu, Libya’nın güneyinde artan terör yuvaları ve yasadışı göçmen çetelerini hedef almaya çalışan Libya ordusu askerleri tarafından örgüt unsurlarının öldürülmesine bir nevi misilleme olarak yorumlanabilir ve Çad-Libya sınırındaki kaçakçılarla ittifak halinde o bölgede kaosu sürdürmek için çalışıyorlar.

Bu bağlamda birçok yazı, Libya Silahlı Kuvvetleri Genel Komutanlığının, komşu ülkelerle Libya sınırlarının güvenliğini sağlamaya merkezi bir önem verdiğini gösteriyor. Bu, DEAŞ’ın Suriye ve Irak’taki geleneksel nüfuz alanlarına geri dönme girişimleriyle denk geliyor. DEAŞ’ın Libya’da gerçekleştirdiği terör saldırısı ne ilk ne de son olmadı. Örgüt, 18 ve 26 Ocak’ta, özellikle “Ümmül Aranib Şehitleri” kampında ordu mensuplarının öldürülmesi ve yaralanmasıyla sonuçlanan iki operasyonun sorumluluğunu üstlendi. Libya’nın güneyindeki bu bölgenin Avrupa’ya silah, uyuşturucu ve insan kaçakçılığı için bir koridora dönüştüğünü belirtmek gerekir. 

Genişletilmiş Kampanya

Özetle, Arap bölgesindeki sınırlardan ve limanlardan yapılan kaçakçılık, birden çok yöne mesaj gönderiyor. Bunlardan biri, Ulusal devlet kurumlarının, özellikle güvenlik ve ordunun, organize suç grupları, silahlı milisler ve terör örgütleri tarafından oluşturulan tehditleri azaltmak için rolünü etkinleştirmeye yönelik artan gereklilik.  Kaçakçılar insansız hava araçları kullanıyor ve düzenli gruplar tarafından destekleniyorlar. Arap ülkeleri arasında artan sınır güvenliği iş birliğini gerektirecek. Çünkü kaçakçılık şebekelerinin çökertilmesi, nakavt yöntemiyle değil, uzun soluklu bir kampanyayla başarılabilir.